T6. Th6 14th, 2024

Dụng cụ cắt gọt kim loại là một loại dụng cụ được sử dụng trong ngành gia công cơ khí để loại bỏ vật liệu (phoi) khỏi phôi bằng phương pháp bóc tách kim loại. Đây là một trong những phương pháp gia công phổ biến nhất trong ngành cơ khí, được sử dụng để tạo ra các chi tiết máy có hình dạng và kích thước chính xác theo yêu cầu.

Cấu tạo của dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại có cấu tạo cơ bản gồm hai phần:

  • Phần thân là phần giữ cho dụng cụ được cố định trên máy gia công. Phần thân thường được làm bằng thép hợp kim hoặc vật liệu tổng hợp có độ cứng cao.
  • Phần lưỡi cắt là phần thực hiện việc cắt gọt kim loại. Phần lưỡi cắt thường được làm bằng thép gió hoặc hợp kim cứng.

Các thành phần của lưỡi cắt

Lưỡi cắt của dụng cụ cắt gọt kim loại có thể có một hoặc nhiều thành phần, tùy theo loại dụng cụ và phương pháp gia công. Các thành phần chính của lưỡi cắt bao gồm:

  • Đỉnh cắt là phần chịu lực chính trong quá trình cắt gọt.
  • Lưỡi cắt là phần tiếp xúc trực tiếp với phôi và thực hiện việc cắt gọt.
  • Mặt sau là phần nằm đối diện với mặt cắt và có tác dụng dẫn hướng lưỡi cắt.
  • Mặt trước là phần nằm đối diện với đỉnh cắt và có tác dụng tạo hình cho phoi.

Phân loại dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm:

  • Theo phương pháp cắt, dụng cụ cắt gọt kim loại được chia thành các loại sau:
    • Dao phay: Dùng để cắt gọt kim loại theo phương pháp quay.
    • Dao khoan: Dùng để khoan lỗ trên phôi kim loại.
    • Dao tiện: Dùng để cắt gọt kim loại theo phương pháp quay và trượt.
    • Dao doa: Dùng để gia công lỗ trên phôi kim loại.
    • Dao taro: Dùng để ren lỗ trên phôi kim loại.
  • Theo vật liệu gia công, dụng cụ cắt gọt kim loại được chia thành các loại sau:
    • Dụng cụ cắt gọt cho thép: Dùng để cắt gọt các loại thép có độ cứng và độ dẻo khác nhau.
    • Dụng cụ cắt gọt cho gang: Dùng để cắt gọt gang có độ cứng và độ giòn khác nhau.
    • Dụng cụ cắt gọt cho vật liệu màu: Dùng để cắt gọt các loại vật liệu màu như nhôm, đồng, hợp kim nhôm,…
  • Theo cấu tạo lưỡi cắt, dụng cụ cắt gọt kim loại được chia thành các loại sau:
    • Dụng cụ cắt gọt có lưỡi cắt rời: Lưỡi cắt có thể được thay thế khi bị mòn.
    • Dụng cụ cắt gọt có lưỡi cắt liền: Lưỡi cắt được gắn liền với phần thân dụng cụ.

Cách chọn dụng cụ cắt gọt kim loại

Để chọn được dụng cụ cắt gọt kim loại phù hợp, cần lưu ý các yếu tố sau:

  • Vật liệu gia công: Cần chọn dụng cụ cắt gọt có vật liệu phù hợp với vật liệu gia công.
  • Phương pháp gia công: Cần chọn dụng cụ cắt gọt có phương pháp gia công phù hợp.
  • Yêu cầu về độ chính xác: Cần chọn dụng cụ cắt gọt có độ chính xác phù hợp với yêu cầu gia công.
  • Chi phí: Cần cân nhắc chi phí khi chọn dụng cụ cắt gọt.

Bảo quản và sử dụng dụng cụ cắt gọt kim loại

Để đảm bảo dụng cụ cắt gọt kim loại được sử dụng lâu bền, cần lưu ý các điểm sau:

  • Bảo quản dụng cụ ở nơi khô ráo, thoáng mát.
  • Không để dụng cụ tiếp xúc với hóa chất ăn mòn.
  • Không sử dụng dụng cụ khi bị mòn hoặc hư hỏng.
  • Làm sạch dụng cụ sau khi sử dụng.

Tầm quan trọng của dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại là một loại dụng cụ được sử dụng để loại bỏ lớp kim loại thừa trên bề mặt phôi, tạo thành các chi tiết kim loại theo yêu cầu. Dụng cụ cắt gọt kim loại đóng vai trò quan trọng trong ngành cơ khí chế tạo, giúp tạo ra các sản phẩm kim loại có chất lượng cao, độ chính xác cao.

Phân loại dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm:

  • Theo hình dạng: Dụng cụ cắt gọt kim loại có thể được phân thành các loại sau:

    • Dao phay
    • Dao tiện
    • Dao cắt ren
    • Mũi khoan
    • Mũi taro
    • Mũi doa
    • Lưỡi cưa
    • Dụng cụ cắt gọt đặc biệt
  • Theo vật liệu chế tạo: Dụng cụ cắt gọt kim loại được chế tạo từ nhiều loại vật liệu khác nhau, bao gồm:

    • Thép dụng cụ
    • Thép gió
    • Hợp kim cứng
    • Các vật liệu tổng hợp
  • Theo phương pháp gia công: Dụng cụ cắt gọt kim loại được phân thành các loại sau:

    • Dụng cụ cắt gọt trực tiếp
    • Dụng cụ cắt gọt gián tiếp

Cấu tạo dụng cụ cắt gọt kim loại

Cấu tạo của dụng cụ cắt gọt kim loại bao gồm các thành phần chính sau:

  • Lưỡi cắt: Lưỡi cắt là phần quan trọng nhất của dụng cụ cắt gọt kim loại, có tác dụng tạo ra phoi kim loại. Lưỡi cắt được chia thành các mặt phẳng chính sau:

    • Mặt trước (Flute): Mặt tiếp xúc trực tiếp với bề mặt phôi, tạo ra phoi kim loại.
    • Mặt sau (Back): Mặt tiếp xúc với dụng cụ cắt gọt, giúp truyền lực cắt từ máy móc đến lưỡi cắt.
    • Mặt nghiêng (Rake): Mặt nghiêng về phía trước, giúp phoi kim loại dễ thoát ra khỏi vùng cắt.
  • Thân dao: Thân dao là phần nối lưỡi cắt với chuôi dao, giúp lưỡi cắt được cố định chắc chắn.

  • Chuôi dao: Chuôi dao là phần nối thân dao với máy móc, giúp dụng cụ cắt gọt được gắn vào máy móc.

Nguyên lý hoạt động của dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại hoạt động dựa trên nguyên lý lực cắt. Khi dụng cụ cắt gọt quay, lưỡi cắt sẽ tiếp xúc với bề mặt phôi, tạo ra lực cắt làm cho lớp kim loại thừa bị tách ra khỏi phôi, tạo thành phoi kim loại.

Tiêu chuẩn dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm:

  • ISO: Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế
  • DIN: Tổ chức tiêu chuẩn hóa Đức
  • ANSI: Hiệp hội tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ

Ứng dụng của dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt kim loại được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau, bao gồm:

  • Ngành cơ khí chế tạo
  • Ngành xây dựng
  • Ngành khai thác mỏ
  • Ngành sản xuất ô tô, xe máy
  • Ngành sản xuất điện tử

Bảo quản và bảo dưỡng dụng cụ cắt gọt kim loại

Để đảm bảo dụng cụ cắt gọt kim loại được bền lâu, cần chú ý bảo quản và bảo dưỡng đúng cách, bao gồm:

  • Sau khi sử dụng, cần rửa sạch dụng cụ cắt gọt kim loại bằng nước sạch và dầu máy.
  • Lau khô dụng cụ cắt gọt kim loại bằng vải mềm.
  • Bảo quản dụng cụ cắt gọt kim loại ở nơi khô ráo, thoáng mát.
  • Định kỳ kiểm tra tình trạng của dụng cụ cắt gọt kim loại, thay thế các bộ phận bị mòn hoặc hư hỏng.

Kết luận

Dụng cụ cắt gọt kim loại là một loại dụng cụ quan trọng trong ngành cơ khí chế tạo. Việc lựa chọn và sử dụng dụng cụ cắt gọt kim loại đúng cách sẽ giúp nâng cao hiệu quả gia công và chất lượng sản phẩm.